Cẩm nang thuốc thú y Mẹo sử dụng thuốc thú y
Mỗi loại vitamin có tác dụng gì đối với sự sinh trưởng và phát triển của đàn vật nuôi?
(04/07/2018)

Yếu tố hạn chế của một số thức ăn là vitamin không đủ đã làm ảnh hưởng đến việc sử dụng những axit amin khác của thức ăn đó. Để cân đối axit amin trong khẩu phần thì cần bổ sung bằng axit amin công nghiệp. Nguyên tắc bổ sung axit amin công nghiệp: chỉ bổ sung yếu tố hạn chế và bổ sung những yếu tố còn thiếu nhiều nhất trước rồi đến các yếu tố thiếu ít hơn.

1. Vitamin A

Đây là vitamin không tan được trong nước nhưng tan trong dầu mỡ và dung môi, dễ bị phân hủy bởi nhiệt độ cao, dễ bị oxi hóa ở ngoài không khí.
Là loại vitamin cần thiết cho sự sinh trưởng, sinh sản và kháng bệnh:

  • Về sinh trưởng: Cần cho heo đang thời lỳ tăng trưởng, nếu khẩu phần hằng ngày thiếu sẽ làm heo chậm lớn, khả năng cho thịt giảm.

  • Về sự kháng bệnh: Tham gia vào chức năng dinh dưỡng biểu mô: giúp da chống sự xâm nhập của vi sinh vật gây bệnh, đồng thời giúp da và niêm mạc mau lành, giảm bớt sự xâm nhiễm mầm bệnh khi da bị tổn thương. Đây là chất cần cho thị lực, nếu thiếu sẽ dẫn đến tình trạng khô giác mạc và có thể mù mắt.

  • Về sinh sản: Cần cho heo đực và heo nái trong việc sản xuất ra giao tử. Thiếu sẽ làm tinh dịch ít có tinh trùng hoặc tinh trùng có hoạt lực yếu, còn trên nái thì có ít trứng rụng, số thai đẻ sẽ ít. Nếu thiếu trầm trọng sẽ làm cho cả đàn heo con sinh ra không có tròng mắt.

Vitamin A ở dạng caroten có nhiều trong các loại quả có màu vàng, đỏ, trong gan các loài động vật, thịt, trứng, sữa, dầu gan cá.

2. Vitamin E

Đây là một chất chống lại hiện tượng oxy hóa các chất béo không no nằm ở màng tế bào nên thiếu vitamin E sẽ gây tổn thương tế bào: hoại tử ở gan, bắp cơ tái màu, phù nề và có thể đột tử. Chất khoáng selenium cũng có chức năng bảo vệ tế bào chống lại sự oxy hóa như vitamin E, do vậy thiếu vitamin E càng làm tăng nhu cầu selenium và ngược lại, nên việc bổ sung 2 chất này cùng lúc là rất cần thiết.

Vitamin E cũng cần thiết cho sự sinh sản, thiếu nó sẽ dẫn đến tình trạng sản xuất tinh trùng ít và hoạt lực tinh trùng kém, ở heo nái sẽ gây hiện tượng ít rụng trứng, sự định vị phôi kém nên số con sinh ra ít và heo con sơ sinh yếu.
Vitamin E có nhiều trong hoa quả chín, hạt mọc mầm và thức ăn xanh.

3. Vitamin D

Là loại vitamin hết sức quan trọng có vai trò tham gia vào quá trình chuyển hóa Ca và Phospho giúp hoàn thiện quá trình hình thành xương. Đây là yếu tố rất quan trọng đối với giống heo có năng suất cao hoặc heo sinh sản.

Nếu heo bị thiếu vitamin D thì có cung cấp nhiều Ca, P thì cũng sẽ vẫn mắc bệnh mềm xương và bệnh viêm xương cơ hóa.

Vitamin D có nhiều trong nấm và nhiều loại thức ăn rau xanh, ngoài ra nếu có chế độ vận động và tắm nắng cũng sẽ có thể cung cấp vitamin D cho heo.

4. Vitamin K

Vitamin K cần thiết cho sự tổng hợp prothrombin và các chất giúp cho sự đông máu nhanh chóng, chống lại sự mất máu.
Có 3 dạng: K1, K2 , K3, cả 3 chất đều có hoạt tính như nhau

K1 có nhiều trong thức ăn xanh.K2 có nhiều trong vi sinh vật đường ruột.K3 là dạng tổng hợp nhân tạo.

Thường thì vi sinh vật đường ruột sẽ cung cấp đủ vitamin K cho nhu cầu của heo thông qua sự hấp thu của ruột hoặc tập tính tự ăn phân của heo, nhưng nếu sử dụng kháng sinh dài ngày sẽ làm nguồn cung này mất đi.

Vitamin K là loại tan trong chất béo, thường được dự trữ ở gan.

6. Vitamin H

Đây là chất có vai trò vận chuyển gốc CO2 của một chất này cho một chất khác. Biotin cũng cần thiết cho sự tổng hợp Purin, để tạo ra các cấu trúc ADN, ARN. Biotin cũng cần cho các phản ứng tạo ure, phản ứng cắt gốc amin của axit amin để sử dụng vào việc cung cấp năng lượng cho cơ thể khi cần thiết.

Thiếu Biotin sẽ làm heo chậm lớn, da lông xù xì xơ xác, viêm da, chân yếu, nứt móng. Đặc biệt trên heo đực sau khi phối giống, bồi dưỡng bằng trứng gà sống, lòng trắng trứng có avidin là một chất ức chế hoạt tính của biotin làm cho nọc dễ bị yếu chân, nứt móng, nhiễm trùng dẫn đến què liệt. Tuy nhiên avidin dễ bị phá hủy khi nấu chín trứng, Trên heo nái cũng bị triệu chứng tương tự nếu thiếu biotin.

Biotin có nhiều trong các thức ăn lên men, bột cá, cám gạo, tấm… và nguồn dồi dào là sản phẩm tổng hợp nhân tạo cung cấp qua các loại vitamin premix.

7. Vitamin nhóm B

Có nhiều loại Vitamin nhóm B (B1, B2, B3, B5, B6, B9, B12) có tác động tốt tới thần kinh, chống tê phù và kích thích tiêu hóa. Có tác dụng giúp trao đổi đường duy trì cơ năng sinh lý bình thường. Nếu thiếu vitamin B thú sẽ kém ăn, gầy đi và dễ bị tê liệt. Trong thức ăn của heo thì cám gạo, khô dầu, mầm phôi, thức ăn xanh có chứa nhiều vitamin nhóm B.

a) Vitamin B1 (Thiamin)
Đây là loại vitamin cần cho sự chuyển hóa glucid cung cấp năng lượng cho cơ thể. Thiếu sẽ gây tình trạng thú chán ăn, chậm lớn, tổn thương hệ thần kinh, đau dây thần kinh.

Khẩu phần ăn của heo nến sử dụng nguồn tấm, cám làm nguồn cung cấp năng lượng thì thường ít bị thiếu loại vitamin này nhưng nếu khẩu phần dùng khoai củ làm nguồn cung năng lượng thì nên bổ sung thêm Vitamin B1, nhất là ở heo nái mang thai hoặc nuôi con sẽ có những triệu chứng yếu chân, bại chân, đi không vững, đẻ chậm, thai yếu, mất sữa, chậm lên giống lại..

Heo trưởng thành sử dụng nhiều glucid hơn heo nhỏ nên nhu cầu Vitamin B1 tăng cao. Tương tự ở heo thịt, nái chửa, nái nuôi con sử dụng nhiều năng lượng cũng cần nhiều Vitamin B1.

Vitamin B1 được tổng hợp dưới dạng Thiamin HCl khá bền hơn nguồn thiên nhiên, có thể bổ sung cho heo qua dạng Premix. Trong cá sống thường có enzyme Thiaminase có tác dụng phân cắt phân tử Thiamin thành hai phần không còn hoạt tính, vì vậy không nên cho heo ăn cá sống mà nên nấu chín.

b) Vitamin B2 (Riboflavin)
Đây là vitamin cần thiết cho sự trao đổi chất để heo tăng trưởng nhanh, đồng thời cũng là sinh tố cần thiết cho sự bền vững và sự lành vết thương ở hệ thống da, niêm mạc hô hấp, tiêu hóa, sinh dục, tiết niệu… góp phần ngăn chặn mầm bệnh xâm nhập tấn công cơ thể. Thức ăn lên men có chứa nhiều vitamin này. Thừa vitamin B2cơ thể sẽ bài thải qua nước tiểu nhanh chóng làm nước tiểu màu vàng, tuy không gây hại cho cơ thể nhưng làm tăng chi phí chăn nuôi vô ích.

c) Vitamin B3 (Vitamin PP)
Đây cũng là vitamin cần cho sự trao đổi chất, thiếu sẽ gây ra bệnh viêm da, tiêu chảy và có biểu hiện tâm thần. Heo càng tăng trưởng nhanh càng cần nhiều, đặc biệt là khẩu phần có nhiều bắp. Vitamin B3thường chứa nhiều trong thức ăn lên men nhưng đối với heo tăng trưởng nhanh thì các thực liệu thường không cung cấp đủ loại vitamin này cho nhu cầu.

d) Vitamin B5 (Axit Pantothenic)
Đây cũng là vitamin cần cho sự trao đổi chất, thiếu sẽ làm cho heo chậm lớn, tổn thương hệ cơ thần kinh heo có dáng đi lạch bạch yếu chân, lông da xơ xác, dễ bị tấn công bởi bệnh tật. Vitamin B5 cũng chứa nhiều trong thức ăn lên men, thức ăn gốc động vật, nhưng với heo đang tăng trưởng cần bổ sung thêm bằng nguồn tổng hợp nhân tạo có vi bọc hoặc vitamin premix.

e) Vitamin B6 (Pyridoxine)
nhiều vitamin B6. Thiếu sẽ gây chậm lớn, dễ bị bệnh đường tiêu hóa, hô hấp, sinh dục. Đặc biệt vitamin này rất cần để chống ngộ độc thai nghén, chống nôn mửa, an thai, ổn định thần kinh khi vận chuyển thú đi xa. Thức ăn gốc động vật có chứa nhiều vitamin loại này, với giống heo nạc cần bổ sung thêm bằng chế phẩm tổng hợp dạng trộn với thức ăn. Thú bệnh có thể dùng chế phẩm tiêm B1B6 B12 giúp heo mau hồi phục, kích thích sự thèm ăn, kích thích sự tiêu hóa dưỡng chất, tăng cường sự chuyển hóa protein trong thức ăn thành các chất protein cho cơ thể.

f) Vitamin B9 (Axit Folic)
Đây cũng là vitamin cần cho sự tạo hồng cầu, nếu thiếu gây thiếu máu nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sự tăng trưởng, số con sơ sinh trên mỗi lứa đẻ (cung cấp đủ sẽ làm tăng số con sơ sinh còn sống trên mỗi ổ) và cũng ảnh hưởng đến sức sống của heo con sau khi sinh ra. Thức ăn xanh, thức ăn gốc động vật và các sản phẩm lên men chứa nhiều vitamin loại này. Có thể bổ sung bằng nguồn tổng hợp nhân tạo hoặc vitamin premix.

g) Vitamin B12 (Cyanocobalamin)
Vitamin này cũng rất cần thiết cho sự tạo hồng cầu. Thiếu nó sẽ gây tình trạng thiếu máu trầm trọng, suy nhược, chậm lớn, cần cho sự tái tạo mô gan khi có tác nhân gây tổn thương tế bào gan. Vitamin này chỉ hấp thu được ở đoạn tá tràng của ruột non, nếu nơi này bị lãi đũa tấn công làm vùng tá tràng bị tổn thương sẽ mất khả năng hấp thu vitamin này gây thiếu máu cấp tính, suy nhược, chậm lớn.. Cho nên heo có tập tính tự ăn phân lại có nhiều vitamin B12 do sinh vật tạo ra nhưng như vậy heo dễ nhiễm ký sinh trùng, vi trùng sinh bệnh. Nuôi heo con, heo thịt trên lồng cần lưu ý thỏa mãn đủ nhu cầu vitamin này. Vitamin này có nhiều trong thức ăn gốc động vật và hầu như không có trong thực vật, ngoài ra cũng có thể cung cấp cho heo qua dạng tiêm hoặc trộn vào thức ăn theo nhu cầu hoặc theo thể trạng thiếu máu của cơ thể.

5. Vitamin C

Đây là vitamin cần thiết cho sự tăng trưởng, sự sinh sản, sự kháng bệnh.

Cần thiết cho sự tạo thành collagene, một phần quan trọng của tất cả các mô tế bào trong cơ thể. Thiếu sẽ làm cơ xương phát triểm kém, heo chậm lớn, chậm sinh sản và gây tình trạng chảy máu cam do thành huyết quản giòn, dễ vỡ. Đối với vai trò kháng bệnh, vitamin C giúp tăng sức đề kháng để chống lại các tác nhân gây bệnh như vi trùng, virus, stress do khí hậu, chuồng nuôi. Bổ sung vitamin C ở giai đoạn cuối của heo thịt để tạo nạc với độ mềm ngon không bị rỉ dịch, tái màu, giảm mức độ stress khi vận chuyển xuất bán.

Hiện nay vitamin C được tổng hợp nhân tạo và có thể cung cấp cho heo qua đường tiêm, pha nước uống hoặc trộn thức ăn. Rau xanh cũng có một lượng vitamin C nhưng không đủ cho nhu cầu của heo đang tăng trưởng.

BiotechViet tổng hợp

Bình luận bài viết
Bài viết liên quan
Đăng ký email để nhận bản tin
Nhathuocthuy.vn
Copyright 2016 © Nhathuocthuy
Nhà máy sản xuất: Tdp Hoà Bình (Khu Dâu Tằm), phường Biên Giang, quận Hà Đông, TP. Hà Nội
Điện thoại: 0973 903 952 - 0975 280 111 E-mail: info.btv@dtk.com.vn
Website: www.nhathuocthuy.vn
Số chứng nhận ĐKKD: 0101654633
Lượt truy cập: 0561995
Số người đang xem: 024