Cẩm nang thuốc thú y Mẹo sử dụng thuốc thú y
Tìm hiểu về nhu cầu năng lượng của heo thịt
(03/07/2018)

Bất kỳ một chất hữu cơ nào khi thú ăn vào cũng sinh ra năng lượng và việc cân bằng nhu cầu năng lượng trao đổi của heo bằng các thực liệu là một phép tính quan trọng trong việc tổ hợp khẩu phần để lập công thức pha trộn thức ăn. Ta có thể phân loại ra thành 2 dạng chất dinh dưỡng có thể cung cấp năng lượng chính, đó là Lipid và Glucid

Lipid

Hay còn được gọi là chất béo, được tạo ra do phản ứng ester hóa giữa glycerol và 3 acid béo. Người ta phân biệt: ở 200 C, nếu lipid đông đặc thì gọi là mỡ, nếu lipid ở thể lỏng thì gọi là dầu.

Lipid hiện diện khắp nơi trong cơ thể heo, nó là thành phần cấu tạo của tất cả các loại tế bào, là chất dự trữ năng lượng cho cơ thể: lớp mỡ bọc thân (1g lipid tạo ra khoảng 9 kcal), khi cần thiết nó sẽ chuyển thành năng lượng nhiệt để sưởi ấm cơ thể hoặc cung cấp năng lượng cho các phản ứng sinh học trong cơ thể.

Phẩm chất lipid trong thức ăn có ảnh hưởng đến phẩm chất của mỡ heo, điều này thể hiện rõ khi chất béo xấu sẽ chứa nhiều axit béo không no (nhiều nối đôi trong chuỗi carbon) làm cho mỡ heo mềm (mỡ bệu), làm cho thịt heo khó dự trữ vì mỡ bị hóa lỏng, bị ôi dầu (vì tạo ra các gốc peroxid) và điều này sẽ làm hư hỏng các vitamin A, D, E… Loại chất béo này có nhiều trong bột cá, cám gạo, bánh dầu dừa.. Còn chất béo tốt sẽ chứa nhiều axít béo no làm cho mỡ heo tốt (mỡ chắc), phẩm chất thịt tốt hơn, thịt có hương vị thơm hơn khi chế biến, nấu nướng làm ra vị ngon khoái khẩu của người tiêu dùng thịt. Ngoài ra loại mỡ này còn làm cho thịt được dự trữ được lâu. Loại chất béo này có trong tinh bột bắp, tấm.. Vì vậy khi nuôi heo thịt ở giai đoạn cuối người ta thường cung cấp nhiều tinh bột để tạo mỡ hơn là cung cấp nhiều lipid.

Tuy vậy, axit béo không no cũng là những loại axit béo thiết yếu cần thiết cho sự phát triển của tất cả các loại tế bào trong cơ thể và nếu thiếu sẽ làm cho heo chậm lớn như axit linoleic (omega 6), axit linolenic (omega 3) và axit arachidonic mà con người gọi là vitamin F, cả 3 chất này rất cần để tạo ra axit doso sahexaenoic (DHA) vốn là loại axit béo chuỗi dài cần thiết cho nhu cầu phát triển và hoạt động của mô thần kinh não tủy. Đối với heo, nếu cung cấp đủ sẽ tạo ra mỡ heo có giá trị cao.

Mặt khác trong khẩu phần của heo, cần có một lượng lipid để tạo ra sự ngon miệng, chống bụi, giúp hòa tan các vitamin tan trong chất béo và để phát triển cơ thể. Nhưng nếu khẩu phần ăn có nhiều chất béo sẽ là nguyên nhân làm heo chán ăn hoặc tiêu chảy do không tiêu hóa được, gây kích ứng đường ruột và chất béo trong thức ăn nhanh chóng biến thành mỡ của các hệ mô, bọc quanh cơ quan nội tạng và phát triển nhanh lớp mỡ bọc thân. Heo nái trong thời kỳ mang thai sẽ dự trữ lớp mỡ bọc thân rất dày để cung cấp cho heo con qua con đường sữa. Nái tốt thì lớp mỡ bọc thân của heo con phát triển nhanh, heo con trở nên bụ bẫm, nhưng bù lại lớp mỡ bọc thân của nái nhanh chóng giảm đi. Như vậy trong thời kỳ tiết sữa nuôi con heo nái có cân bằng lipid âm, nghĩa là lượng lipid ăn trong khẩu phần hằng ngày không đủ cho nhu cầu bảo trì và tiết sữa, nái phải huy động đến chất béo dự trữ để tạo sữa, làm cho lớp mỡ dưới da giảm đi nhanh chóng.

Cần nhớ Choline là yếu tố huy động mỡ, nó giúp chuyển hóa lipid mà không để tích đọng trong cơ thể heo.

Glucid

Glucid là chất cung cấp năng lượng chủ lực cho cơ thể hoạt động, là nguồn cung cấp chuỗi carbon cho các phản ứng tổng hợp những chất hữu cơ khác. Mỡ heo tạo ra từ glucid thường là mỡ chắc, tạo chất béo no, vì vậy giai đoạn cuối khi nuôi heo thịt cần cung cấp glucid có trong tấm, bắp để tạo mỡ tốt cho tiêu dùng và xuất khẩu, nhưng nếu dư thừa sẽ được chuyển hóa thành mỡ dự trữ quanh thân và phủ tạng, làm cho tỉ lệ nạc trên quày thịt heo giảm đi.

Hai dạng glucid mà heo thường dùng đó là tinh bột và đường (đường glucose, lactose), còn dạng cellulose (chất xơ) thì heo tiêu hóa được rất ít qua trung gian của vi sinh vật cộng sinh ở manh tràng và ruột già để tạo ra một số vitamin nhóm B cần thiết cho heo (vì heo không có men cellulase). Tuy tiêu hóa ít nhưng trong khẩu phần của heo phải có tối thiểu 5% xơ để tạo nhu động ruột bình thường chống táo bón cho heo nhất là nhóm heo nái chửa, nái nuôi con thì sự táo bón làm xáo trộn sinh lý bình thường dẫn đến đẻ khó, kém sữa. Nhưng nếu hàm lượng chất xơ trong khẩu phần cao sẽ làm hạn chế độ tiêu hóa thức ăn, sự hấp thu dưỡng chất cũng bị giảm và làm cho dưỡng chất bị đẩy nhanh qua ống tiêu hóa gây tiêu chảy, mất dưỡng chất, hệ số sử dụng thức ăn kém, heo chậm lớn, tăng chi phí nuôi dưỡng và điều trị tiêu chảy (trường hợp này thường dùng kháng sinh là không hiệu quả vì tiêu chảy do cơ học, không do vi sinh vật gây bệnh). Chất xơ của vỏ hạt bắp ít thấm nước so với các loại chất xơ của ngũ cốc khác, chất xơ của vỏ trấu thì có gai silic bén nhọn dễ gây kích ứng đường tiêu hóa và cũng ít thấm nước, vi sinh vật cũng khó tiêu hóa, còn chất xơ của cùi bắp hay vỏ đậu phộng có thể có nhiều bào tử và độc tố nấm mốc.

Một số đường đa chuỗi ngắn như fructose oligosaccharid lại cần thiết cho sự phát triển sinh vật cộng sinh ở đường ruột, nên khi bổ sung vào khẩu phần sẽ giúp cho nhóm vi sinh vật hữu ích phát triển tốt, hạn chế sự phát triển của các vi sinh vật có hại, góp phần làm cho chất lượng thịt heo tốt hơn do không dùng kháng sinh trong thức ăn.

Vitamin B1 là chất cần thiết điều khiển sự chuyển hóa glucid trong cơ thể.

Glucose được cơ thể chuyển hóa thành một đường đa đặc biệt chỉ có trong cơ thể động vật gọi là glycogen, chất này chứa trong gan và bắp cơ được cơ thể nhanh chóng chuyển thành glucose để sử dụng khi cần thiết như phản xạ chống lạnh: run cơ tạo năng lượng sưởi nóng cơ thể. Glucose chứa trong máu với hàm lượng 1% và luôn cố định, nếu vượt qua ngưỡng này thận sẽ bài thải ra nước tiểu: Đó là tình trạng tiểu đường và hormon insulin và glucogon của tuyến nội tiết tụy tạng chịu trách nhiệm điều hòa lượng đường trong máu ở mức cố định. Glucose còn là chất giúp gan giải một số chất độc mà cơ thể bị nhiễm.

Đối với heo con tăng trưởng nhanh, nhu cầu năng lượng cho mỗi kg thức ăn rất cao, do vậy cần bổ sung chất béo vào thức ăn nhất là các loại chất béo chế biến công nghiệp (như chất béo bột).

BiotechViet tổng hợp

Bình luận bài viết
Bài viết liên quan
Đăng ký email để nhận bản tin
Nhathuocthuy.vn
Copyright 2016 © Nhathuocthuy
Nhà máy sản xuất: Tdp Hoà Bình (Khu Dâu Tằm), phường Biên Giang, quận Hà Đông, TP. Hà Nội
Điện thoại: 0973 903 952 - 0975 280 111 E-mail: info.btv@dtk.com.vn
Website: www.nhathuocthuy.vn
Số chứng nhận ĐKKD: 0101654633
Lượt truy cập: 0399077
Số người đang xem: 06